Bu çalışma, dondurulmuş ürün lojistiğinde kullanılan soğutucu plakaların termal performansını değerlendirmekte ve elde edilen sonuçları dondurulmuş gıda soğuk zincirinde yaygın olarak kabul edilen sıcaklık gereklilikleriyle karşılaştırmaktadır..
1. Arka Plan ve Giriş
ATP-IR sınıfı yalıtımlı konteynerlerde yürütülen bakım ve yenileme çalışmaları kapsamında, dondurulmuş ve soğutulmuş ürünlerin sıcaklık kontrollü dağıtımında yaygın olarak kullanılan soğutma elemanları da değerlendirmeye alınmıştır.
Sıcaklık yönetimi, soğuk zincir lojistiği ve tazelik koruma alanlarındaki günlük deneyimimizden hareketle, FB800 soğutucu plakasının termal davranışını daha iyi anlamak amacıyla gösterge niteliğinde bir teknik inceleme gerçekleştirilmiştir.
Bu çalışmanın amacı, belirli bir operasyonel süreci, ambalaj sistemini veya dağıtım yöntemini doğrulamak ya da geçersiz kılmak değildir. Amaç; FB800 soğutucu plakasının soğutma performansını daha iyi anlamak ve gözlemlenen termal davranışını, dondurulmuş ürün lojistiğinde yaygın olarak uygulanan sıcaklık gereklilikleriyle karşılaştırmaktır. Sektörde genel kabul gören uygulamalara göre, dondurulmuş ürünlerin depolama sırasında -18°C veya daha düşük sıcaklıklarda, kısa süreli taşıma ve dağıtım süreçlerinde ise -15°C veya daha düşük sıcaklıklarda muhafaza edilmesi hedeflenmektedir.
Bu rapor, sıcaklık kontrollü lojistik uygulamaları ve soğutma ortamlarının seçimi konusundaki devam eden teknik değerlendirmelere yapıcı bir katkı sunmak amacıyla hazırlanmıştır. Sunulan gözlemler, özellikle BRCGS gibi gıda güvenliği ve kalite yönetim sistemleri kapsamında faaliyet gösteren kuruluşlar için önem taşıyabilir. Bu sistemlerde, kullanılan sıcaklık kontrol önlemlerinin “Fit for Intended Use” (Amaçlanan Kullanıma Uygunluk) ilkesini karşılayabildiğinin gösterilmesi; mevzuata uyum, kalite güvencesi ve risk yönetiminin temel unsurlarından biri olarak kabul edilmektedir.
Bu dokümanda yer alan tüm değerlendirmeler, yalnızca burada açıklanan ölçümler ve gözlemlere dayanmaktadır.
Bu raporda sunulan gözlemler, SenseAnywhere sıcaklık izleme ekipmanları kullanılarak elde edilen pratik ölçümlere dayanmaktadır. Ölçümler, ATP sınıflandırması kapsamında tanımlanan en düşük yalıtım seviyesini temsil eden ATP-IN sınıfı bir EPP yalıtımlı kutu kullanılarak oluşturulan kontrollü bir test düzeni içerisinde gerçekleştirilmiştir.
Bu gözlemlerin paylaşılmasındaki amaç, soğuk zincir performansı, sıcaklık kontrol ortamlarının seçimi ve BRCGS dahil olmak üzere gıda güvenliği ve kalite yönetim sistemlerinde yaygın olarak referans alınan “Fit for Intended Use” (Amaçlanan Kullanıma Uygunluk) ilkesiyle ilgili teknik değerlendirmelere katkıda bulunmaktır.
Bu nedenle, elde edilen bulgular resmi bir performans yeterlilik doğrulamasından ziyade teknik bir gözlem olarak değerlendirilmelidir. Belirli bir lojistik operasyon için uygunluğa ilişkin kesin bir değerlendirme yapılabilmesi, her zaman ürün bazlı sıcaklık ölçümleri, operasyonel doğrulama çalışmaları ve gerçek dağıtım koşulları altında gerçekleştirilen değerlendirmelerle desteklenmelidir.
2. Amaç
Bu uygulamalı değerlendirmenin amacı, FB800 soğutucu plakasının termal performansını daha iyi anlamak ve elde edilen sıcaklık profilini, dondurulmuş ürün lojistiğinde yaygın olarak kabul edilen sıcaklık aralıklarıyla karşılaştırmaktır.
Bu kapsamda, değerlendirme aşağıdaki amaçlar doğrultusunda gerçekleştirilmiştir:
- FB800 soğutucu plakasının, şartlandırma sonrasında ve ortam koşullarına maruz kaldığında gösterdiği termal davranışı gözlemlemek.s.
- Sıcaklık değişimini, bağımsız SenseAnywhere sıcaklık izleme ekipmanları kullanarak kayıt altına almak.
- Ölçülen sıcaklıkları, depolama için yaygın olarak kabul edilen -18°C ve kısa süreli taşıma ile dağıtım faaliyetleri için yaygın olarak kabul edilen -15°C referans sıcaklıklarıyla karşılaştırmak.
- Gözlemlenen termal özelliklerin, dondurulmuş ürün lojistiğinde yaygın olarak karşılaşılan sıcaklık gereklilikleriyle uyumlu olup olmadığını değerlendirmek.
- Soğuk zincirin daha da optimize edilmesine yönelik potansiyel geliştirme fırsatlarını belirlemek.
Bu çalışma kapsamında, komple bir ambalaj sisteminin, yalıtımlı konteynerin veya dağıtım sürecinin performansını belirlemeye yönelik bir değerlendirme yapılmamıştır. Değerlendirme, kontrollü ve tekrarlanabilir bir test ortamında yalnızca soğutma ortamının kendi termal davranışının gözlemlenmesiyle sınırlı tutulmuştur.
3. Test Düzeni
Değerlendirme, kararlı ortam koşulları altında FB800 soğutucu plakanın termal tepkisini gözlemlemek amacıyla tasarlanmış kontrollü bir test konfigürasyonu kullanılarak gerçekleştirilmiştir.
Veri kaydedici konumları, destekleyici fotoğraflar ve değerlendirme metodolojisini içeren ayrıntılı test protokolü, Bölüm 11 “İlave Teknik Dokümantasyon“ içerisinde yer alan Ek A’da sunulmaktadır.
4. Test Metodolojisi
Veri kaydediciler ve test materyalleri (ürün simülasyonları), test öncesinde yaklaşık -26°C sıcaklıkta çalışan bir dondurucuda şartlandırılmıştır.
Ortam sıcaklığı test süresince yaklaşık 25°C ile 26°C arasında nispeten sabit kalmıştır (Yüksek Yaz Sıcaklığı Simülasyonu).
Metodoloji, veri kaydedicilerin konumlandırılması ve test sıralamasıyla ilgili ayrıntılı bilgiler Teknik Test Protokolü’nde (Ek A) sunulmaktadır.
5. Dondurulmuş Ürünler İçin Referans Sıcaklıklar
Bu değerlendirme kapsamında, dondurulmuş ürün lojistiğinde yaygın olarak kullanılan sıcaklık kriterleri referans değerler olarak esas alınmıştır.
Ürüne özgü gereklilikler farklılık gösterebilse de, dondurulmuş gıda lojistiğinde genellikle aşağıdaki sıcaklık aralıkları referans alınmaktadır:
| Uygulama | Sıcaklık |
|---|---|
| Dondurulmuş Ürün Depolama | ≤ -18°C |
| Kısa Süreli Dondurulmuş Ürün Taşımacılığı ve Dağıtımı | ≤ -15°C |
Bu değerler, FB800 soğutucu plakası için kabul kriteri olarak kullanılmamıştır. Referans sıcaklıklar, yalnızca kaydedilen sıcaklık verilerinin yorumlanmasına yardımcı olacak bir karşılaştırma çerçevesi sağlamak amacıyla dahil edilmiştir.
Referans sıcaklıklar, bu değerlendirme süresince FB800 soğutucu plakasının gözlemlenen termal davranışının, dondurulmuş ürün lojistiğinde yaygın olarak kabul edilen sıcaklık kriterleriyle karşılaştırılmasında kullanılmıştır.
6. Gözlemler ve Bulgular
Genel Sıcaklık Davranışı
FB800 soğutucu plakası, gözlem süresi boyunca belirgin bir soğutma etkisi göstermiştir.
Soğutucu plakanın test düzenine yerleştirilmesinin ardından sıcaklıklarda ölçülebilir bir düşüş gözlenmiş ve sıcaklıklar uzun bir süre boyunca soğutulmuş ürünlere uygun bir aralıkta kalmıştır.
Farklı ölçüm noktalarından elde edilen veriler incelendiğinde, gözlemlenen sıcaklık aralığı yaklaşık olarak şu şekilde gerçekleşmiştir:
Ölçüm noktası, test aşaması ve geçen süreye bağlı olarak yaklaşık -3°C ile +5°C arasında.
Gözlem süresi boyunca, dondurulmuş gıdalar için tipik kabul edilen -15°C ile -18°C sıcaklık aralığı korunamamıştır.
Soğutma Elemanı Olarak Performansı
Elde edilen sonuçlar, FB800 soğutucu plakasının yaklaşık 800 gramlık nispeten düşük kütlesine rağmen önemli miktarda soğutma enerjisi depolayabildiğini ve kontrollü bir şekilde geri verebildiğini göstermektedir. Test düzeninde, yaklaşık 828 gram dondurulmuş su (buz küpleri) ile temsil edilen ürün simülasyonu kullanılmıştır. Bulgular, bu koşullar altında FB800’ün etkili bir soğutma kapasitesi sunduğunu ortaya koymaktadır.
ATP-IN sınıfı EPP yalıtımlı bir kutu içerisinde gerçekleştirilen ve yaklaşık 10 saat süren test boyunca, ortam sıcaklığının yaklaşık 25°C ile 26°C arasında olmasına rağmen soğutulmuş ürünlere uygun sıcaklık aralığı korunmuştur.
Bu gözleme dayanarak, FB800’ün soğutulmuş ürünlerin taşınması ve dağıtımı için etkili bir soğutma elemanı olarak değerlendirilebileceği görülmektedir.
Yaklaşık 25°C ila 26°C ortam sıcaklığı koşullarına rağmen, değerlendirme boyunca kaydedilen sıcaklıklar soğutulmuş ürün lojistiğinde yaygın olarak kullanılan sıcaklık aralığında kalmıştır.
Referans Buz Gözlemleri
Referans buz kalıpları, test düzeninin bir parçası olarak değerlendirmeye dahil edilmiştir.
Test düzeneği söküldüğünde, her iki buz kalıbında da gözle görülebilir buz parçalarının hâlâ mevcut olduğu görülmüştür.
This observation confirms that not all available cooling energy contained within the water had been exhausted.
However, the presence of remaining ice should not be interpreted as evidence that frozen conditions were maintained throughout the test period.
Aynı zaman diliminde alınan veri kaydedici ölçümleri, sıcaklıkların yaklaşık 3°C ile 4°C arasında olduğunu göstermiştir. Bu değerler, suyun donma noktasına yakın bir sıcaklık aralığında çalışan soğutulmuş bir ortamla uyumludur.
7. Mevcut Ürün Bilgileri
“
FB800 soğutucu plakasına ilişkin mevcut ürün dokümantasyonunda aşağıdaki uygulama alanlarına atıfta bulunulmaktadır:
- Soğutucu kutular;
- Termal Poşetler- Çantalar;
- Yalıtımlı ambalaj sistemleri;
- Genel soğutma uygulamaları
Mevcut ürün dokümantasyonunda aşağıdaki konulara ilişkin herhangi bir teknik spesifikasyona rastlanmamıştır:
- PCM (Faz Değişim Malzemesi) sıcaklığı;
- Ötektik sıcaklık;
- Soğutma kapasitesi;
- Dondurulmuş gıda dağıtımına yönelik validasyon;
- -15°C ile -18°C arasındaki ürün sıcaklıklarının korunmasına yönelik validasyon.
8. BRCGS ve Gıda Güvenliği İlkeleri Açısından Değerlendirme
BRCGS standartları da dahil olmak üzere uluslararası düzeyde kabul görmüş gıda güvenliği ve kalite yönetim sistemlerinde, kuruluşların kullandıkları malzemelerin, ambalaj sistemlerinin ve sıcaklık kontrol önlemlerinin amaçlanan kullanım için uygun olduğunu gösterebilmeleri beklenmektedir.
Bu ilke, yaygın olarak aşağıdaki şekilde ifade edilmektedir:
“Fit for Intended Use”
Dondurulmuş gıda uygulamalarında bu ilke, kullanılan sıcaklık kontrol önlemlerinin gerekli ürün sıcaklıklarının korunmasını destekleyebildiğinin gösterilebilmesi anlamına gelmektedir.
Mevcut ürün bilgileri ve gerçekleştirilen gösterge niteliğindeki gözlemler dikkate alındığında, FB800 soğutucu plakasının -15°C ile -18°C arasındaki ürün sıcaklıklarının gerekli olduğu uygulamalar için özel olarak tasarlandığını veya valide edildiğini doğrulayan herhangi bir kanıta rastlanmamıştır.
Bu gözlem, ilgili operasyonun otomatik olarak spesifikasyon dışı olduğu anlamına gelmemektedir. Ancak dondurulmuş ürün sıcaklıklarının kalite veya gıda güvenliği açısından kritik bir parametre olarak değerlendirildiği uygulamalarda, kullanılan soğutma ortamının ilave olarak değerlendirilmesini gerektirebilir.
9. Potansiyel Optimizasyon Fırsatları
Operasyonel hedefin, dondurulmuş ürünlerin yaygın olarak kabul edilen sıcaklık aralığında sürekli olarak muhafaza edilmesi olması durumunda, değerlendirilebilecek çeşitli seçenekler bulunmaktadır.
Mevcut Sistemin Validasyonu
Temsili dağıtım döngüleri sırasında gerçekleştirilecek ürün bazlı sıcaklık haritalama çalışmaları, gerçek operasyonel koşullar altında ulaşılan ürün sıcaklıkları hakkında değerli bilgiler sağlayacaktır.
Dondurulmuş Ürün Uygulamaları İçin Tasarlanmış Ötektik Sistemler
ATP-IR sınıfı konteynerler için, yaklaşık olarak aşağıdaki erime noktalarına sahip ötektik plakalar bulunmaktadır:
- -21°C
- -26 °C
Bu çözümler, dondurulmuş ürünlerle ilişkili sıcaklık gereklilikleriyle daha yakından uyum sağlamaktadır.
Bununla birlikte, uygulamada nihai çözüm seçimi çoğu zaman aşağıdaki faktörlerden etkilenmektedir:
- Daha yüksek yatırım maliyetleri;
- Mevcut dondurucu ve dondurma kapasitesi;
- Gerekli şartlandırma sıcaklıkları (yaklaşık -26°C ila -31°C)
Kuru Buz
Tamamen teknik açıdan değerlendirildiğinde, kuru buz dondurulmuş ürün dağıtım uygulamaları için oldukça etkili bir çözüm olabilir.
Bununla birlikte, operasyonel gereklilikler, kullanım koşulları, güvenlik prosedürleri ve uygulamadaki pratik zorluklar nedeniyle kuru buz her kuruluş için her zaman tercih edilen çözüm olmayabilir.
10. Sonuç
Bu değerlendirme kapsamında gerçekleştirilen gözlemler, FB800 soğutucu plakasının soğutulmuş ürün uygulamalarında etkili bir soğutma elemanı olarak performans gösterdiğini ortaya koymaktadır.
Yaklaşık 800 gramlık nispeten düşük kütlesine rağmen, FB800 soğutucu plakası yaklaşık 25°C ile 26°C ortam sıcaklığı altında bulunan ATP-IN sınıfı EPP yalıtımlı bir kutu içerisinde, uzun bir süre boyunca soğutulmuş ürün lojistiğine uygun sıcaklık koşullarını muhafaza etmiştir.
Gerçekleştirilen ölçümler doğrultusunda, FB800’ün soğutulmuş ürünlerin dağıtımı ve depolanmasına yönelik uygulamalar için uygun bir çözüm olduğu değerlendirilmektedir.
Aynı zamanda, toplanan veriler FB800’ün termal performansının, dondurulmuş ürün lojistiğinde yaygın olarak kabul edilen operasyonel sıcaklık gereklilikleriyle (-15°C ila -18°C) uyumlu olduğunu doğrulayan bir kanıt sunmamıştır.
Bu nedenle elde edilen gözlemler, FB800’ün termal özelliklerinin dondurulmuş ürün koşullarının sürekli olarak korunmasını gerektiren uygulamalardan ziyade, soğutulmuş ürün tedarik zincirleriyle daha uyumlu olduğunu göstermektedir.
Bu bulgular, dondurulmuş ürünlere yönelik sıcaklık kontrollü dağıtım sistemlerinin tasarımı veya değerlendirilmesi sırasında, kullanılan soğutma ortamının seçiminin yalıtım performansı kadar önemli olabileceğine işaret etmektedir.
Bu rapor, mevcut soğuk zincir operasyonlarının değerlendirilmesine katkı sağlamak amacıyla hazırlanmış yapıcı bir teknik gözlem ve potansiyel optimizasyon fırsatı olarak sunulmaktadır.
11. İlave Teknik Dokümantasyon
Bu değerlendirmeyi destekleyen teknik dokümantasyon aşağıdaki ekler aracılığıyla sunulmaktadır.
Ek A – Test Protokolü ve Ölçüm Kurulumu
Ek, FB800 değerlendirmesi sırasında kullanılan metodolojiyi, koşullandırma prosedürlerini, veri kaydedici konumlarını, zaman çizelgesini ve destekleyici fotoğrafları içermektedir.
Ek B – Tamamlayıcı Termal Performans Değerlendirmesi
FB800 değerlendirmesinin tamamlanmasının ardından ilave bir termal performans değerlendirmesi gerçekleştirilmiştir.
Bu değerlendirme, farklı soğutma kapasiteleri ve nominal ötektik değerlere sahip soğutma ortamları kullanılarak, soğutma kapasitesi, termal kütle, ortam koşulları ve elde edilebilen ürün sıcaklıkları arasındaki ilişkiyi incelemektedir.
Eppo Woortman tarafından hazırlanmıştır
Lojistikte Varsayımlardan Güvenceye
Sıcaklık Yönetimi ve Tazelik Koruma Danışmanı
Bu makale, sıcaklık kontrolü, tazelik koruma ve hassas ürün lojistiği alanlarında bilgi paylaşımını desteklemek amacıyla geliştirilen FATA-IN-LOGISTICS bilgi girişiminin bir parçasıdır.